In 2019 heeft de staatssecretaris van Economische zaken en Klimaat het strategisch actieplan voor artificiële intelligentie (AI) gepresenteerd aan de Tweede Kamer. Dit actieplan beschrijft de voornemens van het kabinet om de ontwikkeling van AI in Nederland te versnellen en internationaal te profileren. In dit artikel gaan wij nader in op de verschillende plannen.

De aanpak begeeft zich op drie sporen. Het eerste spoor legt de focus op het benutten van economische en maatschappelijke kansen. Hierbij worden de verwachte ontwikkelingen, de implementatie van AI in de overheid en stimulatie van AI-ondernemerschap besproken. Spoor twee behandelt de randvoorwaarde voor AI, met name de beschikbaarheid van technische personeel en de digitale connectiviteit van Nederland. Tot slot wordt er bij spoor drie stilgestaan bij de mogelijke gevaren van AI met betrekking tot publieke rechten/belangen en hoe deze geborgen kunnen worden.

Het kabinet investeert jaarlijks al tientallen miljoenen euro’s in AI. In 2019 gaat het om € 64 miljoen. Ambitie is om dit publieke deel te verdubbelen om gezamenlijk met bedrijven en kennisinstellingen deze technologie te ontwikkelen tot concrete toepassingen.

Focus gebieden

Het eerste spoor biedt kansen voor bedrijven die gespecialiseerd zijn in AI. De overheid behandelt in het actieplan ontwikkelingen die grote maatschappelijke gevolgen hebben, denk bijvoorbeeld aan zelfrijdende auto’s.

Om dit te concretiseren worden verschillende prioriteitsdomeinen gedefinieerd waar AI een grote impact kan hebben. Dit zijn: veiligheid, gezondheidszorg, landbouw, energietransitie en mobiliteit. Hierbij worden respectievelijk cybersecurity, diagnosemethodieken, precision agriculture, flexibele stroomnetwerken en interactieve voertuigen genoemd. Op deze gebieden zijn uiteraard nog veel meer technologieën die een grote impact kunnen hebben.

Ook wordt AI gezien als middel om de processen binnen de overheid efficiënter te maken. Een voorwaarde voor deze ontwikkelingen is het waarborgen van publieke waarden als gelijke behandeling, privacy, menselijke waardigheid, autonomie en veiligheid.

Publiek-private samenwerking

Om deze ambitieuze doelstellingen waar te maken wil het kabinet nog meer inzetten op publiek-private samenwerkingsverbanden (PPS), onder andere via de Nederlandse AI-Coalitie. Deze coalitie is in oktober gelanceerd en wordt in het actieplan als belangrijke schakel gezien tussen de overheid en het bedrijfsleven.

De overheid nodigt bedrijven uit zich aan te sluiten bij de Nederlandse AI-Coalitie. Er wordt naar gestreefd dat deze coalitie niet alleen toegankelijk is voor grote bedrijven maar ook voor MKB-bedrijven, start-ups en scale-ups. Dit geldt ook voor de aanbestedingen van de overheid op het gebied van AI. De overheid wil verschillende instrumenten uit de aanbestedingswet gebruiken zodat kleinere innovatieve bedrijven meer kans krijgen.

(Subsidie) regelingen

Dit deel van het actieplan betreft ook (subsidie)regelingen om AI-ondernemerschap te stimuleren. Dit zal naar verwachting vooral binnen de huidige regelingen zoals WBSO en MIT ingebouwd worden. Met name voor start-ups en scale-ups liggen er kansen.

Zo heeft de overheid in 2018 een start-up en scale-up strategie gepubliceerd. In het AI-actieplan staat beschreven hoe deze strategie relevant is voor AI. De overheid verwacht dat veel AI gerelateerde ondernemingen voor deze regeling in aanmerking komen. Hiermee komt een start-up of scale-up in een groep van 50 veelbelovende bedrijven. Het idee is dat een groot bedrijf of de overheid fungeert als launching customer en op deze manier het bedrijf in staat stelt te investeren. De toegang tot innovatiekredieten en vroege-fase-investeringen wordt voor deze groep vergroot. Bovendien biedt de overheid toegang tot een expertisecentrum, groeiprogramma en de handels- en innovatieafdelingen op de buitenlandse posten.

Op dit moment is het nog niet duidelijk welke acties de overheid gaat nemen op het gebied van subsidies. Wel wordt er in het actieplan vermeldt dat de regionale ontwikkelingsmaatschappijen (ROMs) in 2019 verkenningen uitvoeren hoe zij AI-ondernemerschap verder kunnen stimuleren. De verwachting is dat binnen de huidige regelingen zoals de WBSO en MIT meer ruimte komt voor AI gerelateerde activiteiten. Op dit moment bieden deze regelingen al kansen voor AI-ondernemers, van start-up tot groot bedrijf.

Of er verder nog specifieke stimuleringsmaatregelen in de vorm van subsidies of fiscale regelingen komen is nog niet bekend. Wij houden jullie op de hoogte van verdere ontwikkelingen in dit kader!

Meer weten over subsidieregelingen met betrekking tot AI-ondernemerschap? Neem gerust contact met ons op via info@subtracers.com of 088 – 900 1100!

Auteur: Mike van Iersel